Giúp người dân tiếp cận với vốn rẻ
(Cập nhật lúc 8:31 ngày 26/4/2019)
Phú Thiện là huyện phía đông nam của tỉnh Gia Lai, cách trung tâm thành phố Pleiku hơn 70  km. Có 16 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 57%, chủ yếu là người dân tộc Jrai, Bahnar. Nằm gọn trong lòng chảo nơi có con sông Yun bắt nguồn từ cao nguyên Kon Tum chảy qua, Phú Thiện đã khai thác tối đa sức tưới của công trình thủy lợi Ayun Hạ để phát triển sản xuất nông nghiệp, đến nay tổng diện tích cây trồng các loại đạt khoảng 22.000 ha, trong đó diện tích lúa nước 2 vụ đạt trên 6.000 ha. Là huyện vùng sâu, nên nguồn vốn cho nhu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của người nông dân nơi đây rất lớn. Đây cũng là cơ hội cho hoạt động cho vay lãi phát triển. Theo kết quả rà soát của cơ quan chức năng, hoạt động đầu tư cho vay lãi cao, dưới hình thức tín chấp đã xuất hiện ở hầu hết các buôn làng trong huyện. 
Vay lãi cao –  ẩn họa với người nông dân. 
 
Anh Siu Thin là nông dân sống tại thôn Plei Look, xã Ia Ake, huyện Phú Thiện tỉnh Gia Lai. Gia đình anh có 4 người, nguồn sống chính dựa vào 2 ha ruộng trồng lúa nước. Không phải là hộ nghèo, lại không có tài sản thế chấp nên nhiều năm nay, mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình và  đầu tư cho mùa vụ, Siêu Thin đều đi vay lãi tại đại lý vật tư nông nghiệp. Các khoản nợ này được các đại lý cho vay dưới dạng tín chấp, lãi suất thỏa thuận. Người cho vay sẽ thu nợ bằng tiền mặt.
 
Vụ mùa trước, Siu Thin đã vay đại lý 40 triệu và mới trả được tiền lãi. Đến vụ này, anh lại vay 50 triệu mua giống, phân cho lúa với hy vọng thu lúa để trả cho đại lý. Tuy nhiên, thời tiết nắng hạn, 2 ha lúa chỉ thu hoạch được mấy sào. Tổng số nợ và lãi vay đại lý đã hơn trăm triệu. Với mức lãi từ 3% - 5%/ tháng, số tiền trở thành gánh nặng quá sức lao động của người nông dân này.
Cùng thôn với Siu Thin, Anh Ma Như cũng là hộ nông dân phải vay lãi đại lý để sinh hoạt và sản xuất. Nhà có 1ha trồng mì nên tất cả nguồn thu để trả nợ chỉ trông chờ vào vụ mì cuối năm. Tuy nhiên, việc liên tiếp mất mùa đã khiến thu hoạch từ 1ha rẫy mì cũng chỉ đủ trả một phần tiền lãi cho đại lý. Lãi mẹ đẻ lãi con đến nay số nợ của anh đã lên hàng trăm triệu.
 
 
 
 
Theo thiếu tá Bùi Đức Thụy, Đội trưởng Đội cảnh sát điều tra Công an huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai thì thực trạng tình trạng đầu tư cho vay vùng nông thôn nó tồn tại từ xưa đến nay và cái việc này nó cũng khá phổ biến ở vùng Phú Thiện. Nhu cầu  vay  chủ yếu là để đầu tư phân bón thuốc bảo vệ thực vật, các nhu yếu phẩm và một số hộ vay để trang trải cuộc sống như ốm đau... Lý do đó,  người dân không có điều kiện tiếp cận với nguồn vốn vay cũng như các chương trình dự án không tư không có thế chấp không vay được ngân hàng nên người ta vay bên ngoài dễ dàng dễ dàng  hơn không cần thế chấp tài sản; thêm vào đó đa số bà con ở đây đất thổ cư là bìa đỏ chưa làm được, nên ví dụ vay ngân hàng nhiều thì người ta không có sổ đỏ thì ngân hàng phải có các thủ tục có thế chấp thì mới cho vay được, nếu không có thì cũng khó. 
 
Với thủ tục cho vay đơn giản, người cho vay (thường là các đại lý vật tư nông nghiệp) ghi sổ theo dõi sau đó người vay ký xác nhận, đa số không ghi lãi suất mà chỉ thỏa thuận miệng nên nhiều hộ nông dân đồng bào dễ dàng sa vào vòng xoáy nặng lãi. Và cái kết khi đã hết khả năng trả nợ, những hộ nông dân này bị ép buộc.
 
 
 
Để tìm hiểu lý do vì sao, những hộ đồng bào không tiếp cận được nguồn vốn chính sách từ ngân hàng mà phải chấp nhận đi vay lãi ngoài, chúng tôi đến gặp anh Mã Ngọc Lâm, Cán bộ xã Ia Ake, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai: “Chính quyền xã cũng vận động tuyên truyền nhưng phong tục tập quán người ta từ trước đến giờ quen rồi, nói thẳng ra người ta chọ vay về nhưng họ không biết làm gì, họ không dám vay vì số lượng tiền nhiều quá, nhưng mà kia là vay cho sinh hoạt, thiếu đâu thì kêu ra đó người ta ghi sổ thôi thì cuối tháng thì cộng sổ tính tiền. Người ta thấy nhỏ không nghĩ rằng sau này cộng lên nó lớn”.
 
Thiếu tá Bùi Đức Thụy, Đội trưởng Đội Cảnh sát Điều tra Công an huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: Trên thực tế, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của đồng bào, trên giấy tờ vay nợ, những đối tượng cho vay thường không ghi rõ lãi suất vay, không viết biên lai trả nợ, thu lãi, hoặc biến tướng các khoản vay lớn bằng cách cho vay tiền mặt, nhưng ghi trong giấy tờ là thuê lại tài sản của chính mình như nhà, đất rẫy nên cơ sở để cơ quan chức năng vào cuộc xử lý điều tra rất khó khăn.
 
Đấy cũng là nguy cơ tái nghèo, mất ổn định an ninh trật tự từ việc người nông dân rơi vào vòng xoáy vay lãi cao đã trở thành thực tế đáng lo ngại với chính quyền và cơ quan chức năng tại những buôn làng vùng sâu, vùng xa của Tây Nguyên. 
 
Trong đấu tranh với tình trạng cho vay lãi cao vùng nông thôn, vùng sâu vùng  xa đã và đang rất cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cấp chính quyền, đoàn thể và các cơ quan chức năng. Sâu xa hơn nữa, việc tạo điều kiện  giúp người nông dân có được sinh kế ổn định, đó là những giải pháp quan trọng giúp những người nông dân vùng sâu vùng xa thoát khỏi bóng ma của tệ nạn vay lãi cao ám ảnh. Trở lại câu chuyện của anh Siu Thin, từ một mong muốn thoát nghèo anh đã vướng sâu vào nợ nần chồng chất … và anh cũng không thể hiểu nổi chuyện gì đã đến với mình nữa…
 
Nỗ lực xóa tín dụng đen
 
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã có nhiều giải pháp như tạo điều kiện cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) cung ứng các dịch vụ thanh toán để người dân tiếp cận với các dịch vụ ngân hàng qua hình thức ngân hàng lưu động, áp dụng các công nghệ mới trong hoạt động để đáp ứng nhu cầu thanh toán và vay vốn của người dân. Trong số 200 sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện có, Agribank phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ vay tiêu dùng, vay tín chấp…, phù hợp với nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng, đồng thời triển khai các gói ưu đãi lãi suất thu hút khách hàng
 
 
 
 
Theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước về kết quả thực hiện các chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, việc đẩy mạnh triển khai các chương trình tín dụng đã đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản và nhu cầu vốn phục vụ phát triển nông thôn..Kết quả đầu tư tín dụng thời gian qua cho thấy, 1 đồng vốn tín dụng đã góp phần tạo ra xấp xỉ 1,2 đồng giá trị sản xuất ngành nông, lâm, thủy sản.
 
Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn, niêm yết công khai, minh bạch các quy trình, thủ tục cho vay; rút ngắn thời gian xét duyệt cho vay để người dân được vay vốn một cách thuận lợi với thời gian nhanh nhất, Agribank đã phối hợp với các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội ủy thác, tổ vay tiết kiệm vay vốn trên địa bàn tăng cường định hướng, kiểm tra, giám sát việc sử dụng đồng vốn vay của người dân, giúp hàng triệu hộ nông dân được tiếp cận và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn vay ...
 
Ông Nguyễn Dự, Giám đốc Agribank Gia Lai cho hay, tín dụng đen hình thành từ thói quen, tập tục sinh hoạt của chính những đồng bào dân tộc thiểu số. Do cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nên khi mua nhu yếu phẩm cho cuộc sống hàng ngày như đường sữa, mắm muối, bà con thường ghi nợ. Hay khi cần tiền, có thể chỉ là một vài triệu, thậm chí dăm bảy trăm nghìn, họ vay tạm để chi tiêu. Nhiều lần dồn lại, cộng với cách tính lãi "khủng” của những đối tượng cho vay, lãi mẹ đẻ lãi con dẫn đến họ trở thành con nợ, đến mùa phải gán tất cả nông sản để trả nợ mà vẫn không đủ. Nhiều hộ mất khả năng thanh toán, phải gán nhà, gán đất, dẫn đến ngày càng nghèo đói.
 
 
 
Ông Dự cũng cho rằng, chính quyền các cấp cần tăng cường rà soát, nắm tình hình, đẩy mạnh tuyên truyền để đồng bào dân tộc thiểu số hiểu rõ tác hại của tín dụng đen. Đồng thời, phối hợp với ngành ngân hàng triển khai các chương trình tín dụng chính sách; tăng cường khuyến nông, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, định hướng phát triển kinh tế theo lợi thế từng vùng nhằm giúp người dân sử dụng vốn hiệu quả. Bên cạnh đó, tăng cường vai trò của Chủ tịch UBND cấp xã, không để hộ nghèo, hộ cận nghèo nào thực sự cần vốn mà lại thiếu vốn.
 
“Với riêng Agribank, chúng tôi đang nỗ lực đưa vốn đến những buôn làng xa xôi nhất bằng việc mở các phòng giao dịch hoặc xe cho vay lưu động. Nếu như trước đây, người dân cần vay vốn phải tìm đến ngân hàng thì ngày nay chính ngân hàng đang tìm đến từng người dân để mang vốn đến cho họ, giúp họ sản xuất kinh doanh để sớm thoát nghèo”, ông Nguyễn Dự, Giám đốc ngân hàng Agribank Gia Lai chia sẻ.
 
Sản xuất nông nghiệp là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng các cơ chế xử lý, phòng ngừa rủi ro như bảo hiểm trong nông nghiệp chưa được triển khai mạnh mẽ, Bên cạnh đó, các mô hình liên kết sản xuất hiện nay còn ít, chưa hiệu quả, gây khó khăn cho các TCTD trong việc kiểm soát dòng tiền khi cho vay chuỗi. Đó là những khó khăn lâu dài khiến việc hỗ trợ người nông dân của các tổ chức tín dụng vẫn còn hạn chế.  Vấn đề này không chỉ một mình NHNN có thể giải quyết được mà cần sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chức năng. Các địa phương cũng phải quan tâm tới chất lượng và quản lý quy hoạch trong sản xuất nông nghiệp; chủ động triển khai, hướng dẫn thủ tục cấp giấy chứng nhận tài sản hình thành trên đất nông nghiệp để người dân có thể làm thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm, thế chấp vay vốn NH. Và quan trọng nhất là các hộ nông dân, DN đầu tư sản xuất nông nghiệp cũng cần chủ động nâng cao trình độ quản lý, năng lực sản xuất, lành mạnh hóa tình hình tài chính và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, hiệu quả để tăng khả năng tiếp cận vốn vay tại các tổ chức tín dụng. Có như vậy, những giải pháp mà ngành ngân hàng đã và đang triển khai với mục tiêu hạn chế và đẩy lùi tín dụng đen ở khu vực nông thôn mới trở thành hiện thực. 
Thi Nhân
Các tin mới hơn
Các tin cũ hơn

Ngân hàng trực tuyến

Mạng lưới ATM/POS

Tỷ giá hối đoái
Cập nhật ngày
Áp dụng tại CN Sở giao dịch Agribank
Tỷ giá có thể thay đổi trong ngày

TT Chăm sóc, hỗ trợ KH Agribank
1900558818