Xuất khẩu hồ tiêu dẫn đầu thế giới
Những năm gần đây, Việt Nam chiếm giữ vị trí số 1 thế giới về sản xuất, xuất khẩu hạt tiêu, thay thế Ấn Độ vốn nhiều năm liền giữ vị trí này, với sản lượng tiêu bình quân hàng năm đã vượt qua con số 100.000 tấn.
Theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn (Vụ Kế hoạch - Bộ Nông nghiệp và PTNT), nước ta chiếm khoảng 50% thị phần hồ tiêu thế giới. Tuy nhiên, giá trị mang lại không cao so với tiêu xuất khẩu của các nước Ấn Độ, Brazil, Indonesia, Malaysia... Nguyên nhân là do hàng của họ đạt tiêu chuẩn ASTA (khử trùng theo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm quốc tế). Còn Việt Nam chủ yếu vẫn xử lý bằng hơi nước nên mới chỉ cho ra sản phẩm tiêu sạch, giá chênh lệch với tiêu đạt chuẩn ASTA từ 200-300 USD/tấn. Nhờ công nghệ xử lý tiên tiến, các nước trên đã mua hàng thô của Việt Nam để xử lý rồi bán ra thị trường với giá cao.
Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) cho biết, năm qua giá tiêu đạt mức kỷ lục, bám sát mặt bằng giá thế giới ở mọi thời điểm. Phần lớn các nhà kinh doanh hồ tiêu đã chủ động trong mua/bán, xuất khẩu song vì vốn lớn, lãi suất vay cao nên hầu hết các DN đều phải mua ngay, bán ngay nhằm quay vòng vốn. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng DN ký bán xuất khẩu trước, rồi mua hàng sau, trong khi giá ngày một tăng. Không mua được hàng để giao theo giá ký thấp nên không ít DN “xù” hợp đồng, thậm chí có DN còn chiếm dụng tiền đặt cọc của khách hàng, dẫn đến tranh chấp, làm mất uy tín của ngành hồ tiêu.
Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch VPA cho biết, đối với sản xuất hồ tiêu và nhiều lĩnh vực khác trong nông nghiệp, việc tạm trữ trong vụ thu hoạch và bán đúng thời điểm rất quan trọng. Điều này phụ thuộc vào việc biết chủ động vốn, chọn thời điểm giá, nắm bắt thông tin thị trường, gom hàng từ đầu vụ, sau đó bán quay vòng. Vì vậy, DN chỉ nên đầu tư ngắn hạn, hạn chế bán hàng trung, dài hạn, ký trước mua sau.
Theo đó, dù giá hồ tiêu tăng nhưng VPA khuyến cáo bà con không nên chạy theo phong trào mà trồng tiêu tự phát, dễ dẫn đến cung vượt cầu.
Thế giới trông chờ vào tiêu Việt Nam
Hạt tiêu là loại gia vị có nhu cầu gia tăng hàng năm bình quân đến 5%, nên sản lượng tiêu thế giới trong tương lai gần chưa thể bù đắp con số thiếu hụt. Theo số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu thế giới (IPC), sự thiếu hụt của năm 2010 là 27.000 - 30.000 tấn, năm 2011 là 35.000 - 40.000 tấn và năm 2012 dự đoán khoảng 51.000 tấn… Có thể thấy rằng, thời gian tới, cả thế giới đều trông chờ vào vụ mùa tiêu của Việt Nam.
Đầu năm nay, IPC dự báo sản lượng tiêu toàn cầu ước tăng 7,3%, tương đương 21.755 tấn. Con số gia tăng 7,3% được IPC đưa ra chủ yếu là của Việt Nam (tăng 10%, lên 110.000 tấn), Indonesia (tăng 8.000 tấn, tương đương 24%, lên 41.000 tấn) và Malaysia (tăng 1.250 tấn, tương đương 5%, lên 26.500 tấn). Vì thế, ngay từ đầu năm, giá tiêu thế giới tiếp tục theo đà tăng trưởng, do giới đầu cơ đẩy giá để lập nên những mốc cao chưa từng có. Đỉnh điểm là vào ngày 19/3, thị trường giao dịch hạt tiêu kỳ hạn thế giới tại Kochi (Ấn Độ) chứng kiến giá giao ngay cho loại tiêu xô lên tới 400 Rupi/kg (1 Rupi = 383 đồng), loại tiêu chọn giá 413 Rupi/kg và tiêu giao theo kỳ hạn lên tới 450,05 Rupi/kg. Đặc biệt, giá tiêu xuất khẩu của Ấn Độ cao hơn tiêu của các nước khác trên 1.000 USD/tấn.
Các thương nhân Ấn Độ là nhà buôn gia vị nổi tiếng thế giới, có thể nói chi phối giá tiêu toàn cầu. Bên cạnh đó, họ còn có thuận lợi là sàn giao dịch hạt tiêu kỳ hạn thế giới cũng được đặt tại nước này. Vì thế, mọi thông tin trên sàn giao dịch và thông tin về hạt tiêu từ Ấn Độ cũng tạo áp lực lên các thị trường tiêu lớn của thế giới, trong đó có Việt Nam.
| Hiện, giá hồ tiêu trong nước đang ở mức 119.000 124.000 đồng/kg. Theo
quy hoạch phát triển hồ tiêu của Bộ Nông nghiệp và PTNT, từ nay đến năm
2020, ổn định diện tích khoảng 50.000ha, sản lượng 135.000 tấn vào năm
2015 và 140.000 tấn vào năm 2020. |
Vì vậy, VPA khuyến cáo, ngành hồ tiêu Việt Nam cần ổn định sản xuất theo
hướng bền vững, chất lượng cao, tăng cường xây dựng thương hiệu, đẩy
mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, nhất là các thị trường lớn
như Hoa Kỳ, EU… Hiện, cả nước mới chỉ có duy nhất thương hiệu hồ tiêu
Chư Sê (Gia Lai), trong khi chúng ta có hơn 6 tỉnh trọng điểm phát triển
hồ tiêu.
Minh Tuấn - theo Kinh tế Nông thôn